Η οξεία σκωληκοειδίτιδα είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες επείγοντος χειρουργείου παγκοσμίως. Πρόκειται για τη φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, ενός μικρού σωλήνα που προεξέχει από το τυφλό (την αρχή του παχέος εντέρου).
Επειδή η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε περιτονίτιδα (ρήξη της σκωληκοειδούς), η έγκαιρη διάγνωση είναι το παν.
Τα συμπτώματα της οξείας σκωληκοειδίτιδας συχνά περιγράφονται ως μια «ιστορία» που εξελίσσεται μέσα σε 24 με 48 ώρες. Αν και το 70% των ασθενών ακολουθεί την τυπική πορεία, η ένταση και η θέση του πόνου μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την ανατομία του καθενός.
Πόνος
Ο πόνος ξεκινά συνήθως γύρω από τον ομφαλό ή στο πάνω μέρος του στομάχου (επιγάστριο). Είναι ένας πόνος αμβλύς, σαν “σφίξιμο” ή δυσφορία. Μετά από 6 έως 12 ώρες, ο πόνος “μεταναστεύει” και εντοπίζεται στο δεξί κάτω μέρος της κοιλιάς (δεξιός λαγόνιος βόθρος). Γίνεται οξύς, σταθερός και πολύ πιο έντονος και χειροτερεύει με: τον βήχα ή το φτάρνισμα, το περπάτημα ή τις αναπηδήσεις και τις βαθιές ανάσες.
Γαστρεντερικά Συμπτώματα
Γενικά Σημεία
Παιδιά
Συχνά έχουν πιο έντονο εμετό και διάρροια, κάτι που μπορεί να μπερδευτεί με ίωση.
Ηλικιωμένοι
Μπορεί να έχουν πολύ ήπιο πόνο ή καθόλου πυρετό, καθυστερώντας τη διάγνωση.
Έγκυες
Ο πόνος μπορεί να εντοπίζεται πιο ψηλά, κοντά στα πλευρά, επειδή η μήτρα σπρώχνει τη σκωληκοειδή.
Αν ο πόνος εξαπλωθεί σε όλη την κοιλιά και η κοιλιά γίνει σκληρή σαν “ξύλο”, επικοινωνήστε αμέσως με χειρουργό ή πάτε στα επείγοντα. Αυτό μπορεί να είναι δείγμα περιτονίτιδας.
Η διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας παραμένει μια πρόκληση, καθώς βασίζεται σε έναν συνδυασμό κλινικής εικόνας, εργαστηριακών ευρημάτων και απεικονιστικών εξετάσεων.
Κλινική Αξιολόγηση
Ο γιατρός εξετάζει την κοιλιακή χώρα για συγκεκριμένα σημεία ερεθισμού του περιτοναίου.
Συστήματα Βαθμολόγησης
Οι χειρουργοί χρησιμοποιούν πλέον εργαλεία βαθμολόγησης για να αποφασίσουν αν ο ασθενής χρειάζεται άμεσα χειρουργείο ή περαιτέρω εξετάσεις
Εργαστηριακές Εξετάσεις
Γενική Αίματος, CRP (C-αντιδρώσα πρωτεΐνη), Γενική Ούρων.
Απεικονιστικές Εξετάσεις
Αν η κλινική εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη, χρησιμοποιούνται:
Διαφορική Διάγνωση
Είναι σημαντικό να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις που “μιμούνται” τη σκωληκοειδίτιδα, όπως:
Η διάγνωση στην τρίτη ηλικία και στην εγκυμοσύνη είναι πιο δύσκολη, καθώς τα συμπτώματα μπορεί να είναι άτυπα ή ο πόνος να εντοπίζεται σε διαφορετικό σημείο (π.χ. πιο ψηλά στην εγκυμοσύνη).
Η αντιμετώπιση της οξείας σκωληκοειδίτιδας έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Αν και το χειρουργείο παραμένει η κύρια θεραπεία, η προσέγγιση εξατομικεύεται ανάλογα με τη σοβαρότητα της φλεγμονής.
Είναι η οριστική λύση και προτιμάται στις περισσότερες περιπτώσεις για να αποφευχθεί η ρήξη.
Η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή αποτελεί σήμερα την καλύτερη επιλογή για την αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης. Σε αντίθεση με το παραδοσιακό “ανοιχτό” χειρουργείο, επιτρέπει στον χειρουργό να δει και να επέμβει στο εσωτερικό της κοιλιάς χωρίς μεγάλες τομές.
Τα πλεονεκτήματα έναντι της ανοιχτής μεθόδου είναι σημαντικά:
Πραγματοποιείται μέσω μιας τομής μερικών εκατοστών στο κάτω δεξί μέρος της κοιλιάς.
Προτιμάται σε περιπτώσεις προχωρημένης περιτονίτιδας, σοβαρών συμφύσεων από προηγούμενα χειρουργεία ή όταν η λαπαροσκόπηση δεν είναι τεχνικά εφικτή.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μη επιπλεγμένης σκωληκοειδίτιδας (όπου δεν υπάρχει ρήξη ή απόστημα), ο γιατρός μπορεί να προτείνει μόνο ενδοφλέβια αντιβίωση. Αποφεύγεται τη επέμβαση όμως υπάρχει πιθανότητα περίπου 20 – 30% η σκωληκοειδίτιδα να υποτροπιάσει μέσα στον πρώτο χρόνο, απαιτώντας τελικά χειρουργείο.
Αν η σκωληκοειδής έχει σπάσει και έχει σχηματιστεί απόστημα (τοπική συλλογή πύου):
Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, συνήθως χορηγούνται παυσίπονα, και αντιβιοτικά αν κριθεί απαραίτητο από τον χειρουργό λόγω της σοβαρότητας της φλεγμονής.
