Οι κήλες του κοιλιακού τοιχώματος είναι μια συχνή πάθηση που εμφανίζεται όταν ένα όργανο ή μέρος του ιστού (συνήθως το έντερο ή το επίπλουν) προβάλλει μέσα από ένα εξασθενημένο σημείο ή μια οπή των μυών της κοιλιάς.
Αν και συχνά δεν είναι επείγουσες καταστάσεις, απαιτούν προσοχή γιατί δεν αυτοθεραπεύονται και μπορεί να οδηγήσουν σε επιπλοκές.
Είναι αλήθεια ότι ο όρος «κήλη» είναι γενικός, αλλά η θέση και ο τρόπος που δημιουργείται η καθεμία καθορίζει και τη σοβαρότητά της. Οι κήλες του κοιλιακού τοιχώματος χωρίζονται ουσιαστικά σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τις πρωτοπαθείς (που εμφανίζονται φυσικά) και τις μετεγχειρητικές (που εμφανίζονται σε σημεία παλιών τομών).
Εμφανίζονται χαμηλά στη βουβωνική χώρα (εκεί που ενώνεται ο κορμός με τα πόδια).
Ομφαλοκήλες & Παρομφαλοκήλες
Εντοπίζονται μέσα ή γύρω από τον ομφαλό.
Μετεγχειρητικές Κήλες
Αποτελούν επιπλοκή προηγούμενων επεμβάσεων. Το κοιλιακό τοίχωμα στο σημείο της ουλής «ανοίγει» επειδή οι ιστοί δεν επουλώθηκαν με τη μέγιστη αντοχή. Μπορεί να γίνουν πολύ μεγάλες αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα.
Επιγαστρικές Κήλες
Εμφανίζονται στη μέση γραμμή της κοιλιάς (τη λεγόμενη «λευκή γραμμή»), ανάμεσα στον ομφαλό και το στέρνο. Συνήθως περιέχουν μόνο λίπος και προκαλούν έναν εντοπισμένο πόνο.
Μηροκήλες
Εμφανίζονται λίγο πιο χαμηλά από τις βουβωνοκήλες, στο σημείο που περνούν οι μεγάλες αρτηρίες προς τα πόδια. Είναι πιο συχνές στις γυναίκες και έχουν υψηλό κίνδυνο περίσφιξης (να “στραγγαλιστεί” το έντερο), γι’ αυτό και αντιμετωπίζονται πάντα χειρουργικά.
Μια κατάσταση που συχνά συγχέεται με την κήλη είναι η διάσταση των ορθών κοιλιακών. Εκεί οι μύες απλώς απομακρύνονται μεταξύ τους (συνήθως μετά από εγκυμοσύνη), αλλά δεν υπάρχει πραγματική οπή στο τοίχωμα.
Τα συμπτώματα μιας κήλης μπορεί να κυμαίνονται από μια απλή οπτική αλλαγή μέχρι έντονο πόνο. Το σημαντικό είναι να γνωρίζετε ότι η ένταση των συμπτωμάτων δεν αντικατοπτρίζει πάντα το μέγεθος του προβλήματος.
Το “Κλασικό” Εξόγκωμα – Διόγκωση
Το πιο κοινό σύμπτωμα είναι μια εμφανής προεξοχή κάτω από το δέρμα στην περιοχή της κοιλιάς ή της βουβωνικής χώρας.
Αίσθηση Ενόχλησης και Πόνου
Ο πόνος μιας κήλης έχει συνήθως συγκεκριμένα χαρακτηριστικά:
Προχωρημένα Συμπτώματα
Αν η κήλη δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να προκαλέσει δευτερογενή προβλήματα:
Η περίσφιξη είναι η πιο σοβαρή επιπλοκή, όπου ο ιστός που προεξέχει “παγιδεύεται” και διακόπτεται η αιμάτωσή του. Αυτό είναι ιατρικό επείγον. Τα συμπτώματα είναι:
Είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί εξαρχής μια ιατρική πραγματικότητα: Η κήλη δεν θεραπεύεται με φάρμακα, γυμναστική ή ζώνες. Η μοναδική οριστική λύση είναι η χειρουργική αποκατάσταση.
Ωστόσο, οι επιλογές ως προς το πώς και το πότε θα γίνει η επέμβαση ποικίλλουν ανάλογα με την περίπτωση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο χειρουργός μπορεί να προτείνει απλή παρακολούθηση αν η κήλη είναι πολύ μικρή και δεν προκαλεί καθόλου συμπτώματα (ασυμπτωματική).
Αυτό δεν σημαίνει ότι η κήλη θα φύγει. Σημαίνει απλώς ότι καθυστερούμε το χειρουργείο μέχρι να κριθεί απαραίτητο, υπό τη στενή παρακολούθηση γιατρού.
Πολλοί ασθενείς χρησιμοποιούν ειδικές ζώνες για να “κρατούν” την κήλη μέσα. Η ζώνη όμως δεν θεραπεύει. Παρέχει μόνο προσωρινή ανακούφιση και βοηθά στην αποφυγή της διόγκωσης κατά τη διάρκεια έντονης δραστηριότητας.
Η μακροχρόνια χρήση ζώνης μπορεί να προκαλέσει συμφύσεις (κολλήματα) μεταξύ του εντέρου και του τοιχώματος, κάνοντας το μελλοντικό χειρουργείο πιο δύσκολο.
Σχεδόν όλες οι σύγχρονες επεμβάσεις περιλαμβάνουν την τοποθέτηση πλέγματος (mesh). Το πλέγμα λειτουργεί σαν “εσωτερικό μπάλωμα” που ενισχύει το τοίχωμα, μειώνοντας δραστικά τις πιθανότητες να ξαναεμφανιστεί η κήλη (υποτροπή).
Είναι πλέον η μέθοδος εκλογής για τις περισσότερες κήλες.Πραγματοποιείται μέσω 3 μικρών οπών (5-10 χιλιοστών), ο χειρουργός τοποθετεί το πλέγμα από την εσωτερική πλευρά του τοιχώματος.
Πλεονεκτήματα:
Η εξέλιξη της λαπαροσκόπησης. Με τη ρομποτική συσκευή ο χειρουργός χειρίζεται τους βραχίονες με τεράστια ακρίβεια και τρισδιάστατη όραση.
Είναι ιδανική για πολύ μεγάλες μετεγχειρητικές κήλες ή σύνθετες περιπτώσεις όπου απαιτείται λεπτομερής συρραφή των μυών.
Ανοικτή Επέμβαση
Η κλασική μέθοδος με τομή πάνω από την κήλη.
Πότε προτιμάται: Σε περιπτώσεις πολύ μεγάλων κηλών, όταν υπάρχει αντένδειξη για γενική αναισθησία (μπορεί να γίνει και με τοπική/ραχιαία) ή σε επείγουσες περισφίξεις.
Παρόλο που θα νιώθετε καλά, το πλέγμα χρειάζεται χρόνο για να ενσωματωθεί πλήρως.
Η πρόληψη των κηλών βασίζεται ουσιαστικά στη διαχείριση της ενδοκοιλιακής πίεσης και στη διατήρηση της ελαστικότητας των ιστών. Αν και ορισμένοι παράγοντες (όπως η κληρονομικότητα ή η ηλικία) δεν αλλάζουν, υπάρχουν συγκεκριμένες στρατηγικές για να θωρακίσετε το κοιλιακό σας τοίχωμα.
Σωστή Τεχνική Άρσης Βαρών
Δεν είναι μόνο το πόσα κιλά σηκώνετε, αλλά το πώς τα σηκώνετε.
Διαχείριση Σωματικού Βάρους
Το περιττό λίπος (ειδικά το σπλαχνικό) λειτουργεί σαν μια διαρκής εσωτερική πίεση που σπρώχνει το κοιλιακό τοίχωμα προς τα έξω. Η διατήρηση ενός υγιούς Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) μειώνει δραστικά την πιθανότητα εμφάνισης ομφαλοκήλης και βουβωνοκήλης.
Διακοπή Καπνίσματος
Ίσως ακούγεται άσχετο, αλλά το κάπνισμα είναι εχθρός των ιστών:
Αντιμετώπιση της Δυσκοιλιότητας
Η έντονη προσπάθεια (σφίξιμο) κατά την κένωση είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες πρόκλησης κήλης.
Ενδυνάμωση του “Πυρήνα” (Core)
Οι ισχυροί κοιλιακοί μύες προστατεύουν τα εσωτερικά όργανα. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή:
