// Ομφαλοκήλη

Λαπαροσκοπική Αποκατάσταση

/ Τι είναι η Ομφαλοκήλη

Η ομφαλοκήλη είναι μια συχνή πάθηση κατά την οποία ένα τμήμα του εντέρου ή λίπους προεξέχει μέσα από ένα εξασθενημένο σημείο ή άνοιγμα στους μυς της κοιλιάς, στην περιοχή του ομφαλού.

Είναι ουσιαστικά μια «τρύπα» στο κοιλιακό τοίχωμα που επιτρέπει σε περιεχόμενο της κοιλιάς να βγαίνει προς τα έξω, δημιουργώντας ένα χαρακτηριστικό εξόγκωμα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ομφαλοκήλη είναι απλώς ενοχλητική. Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος της περίσφιξης. Αυτό συμβαίνει αν το τμήμα του εντέρου «παγιδευτεί» έξω από την τρύπα και διακοπεί η αιμάτωσή του. Αν το εξόγκωμα γίνει σκληρό, κόκκινο, πολύ επώδυνο ή αν έχετε τάση για εμετό, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.

/ Πού οφείλεται

Οι αιτίες εμφάνισης ομφαλοκήλης διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την ηλικία:

Στα Βρέφη (Εκ γενετής)
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο ομφάλιος λώρος περνά μέσα από ένα μικρό άνοιγμα στους κοιλιακούς μυς του μωρού. Κανονικά, αυτό το άνοιγμα κλείνει σφιχτά αμέσως μετά τη γέννηση, αν όμως οι μύες δεν ενωθούν πλήρως στη μέση γραμμή, παραμένει ένα «κενό» από όπου μπορεί να προβάλει το έντερο.

Στους Ενήλικες (Επίκτητη Ομφαλοκήλη)
Στους ενήλικες, η ομφαλοκήλη δεν είναι συνήθως κάτι που προϋπήρχε, αλλά κάτι που δημιουργήθηκε λόγω υπερβολικής πίεσης στο κοιλιακό τοίχωμα. Οι συνηθέστεροι λόγοι είναι:

Παχυσαρκία: Το αυξημένο ενδοκοιλιακό λίπος ασκεί συνεχή πίεση στα τοιχώματα της κοιλιάς, «ανοίγοντας» σταδιακά τα ευάλωτα σημεία.
Εγκυμοσύνη: Ειδικά στις περιπτώσεις πολλαπλών κυήσεων (δίδυμα κ.λπ.) ή διαδοχικών εγκυμοσυνών, οι μύες της κοιλιάς διατείνονται και εξασθενούν.
Έντονη Σωματική Καταπόνηση: Η άρση μεγάλων βαρών (στη δουλειά ή στο γυμναστήριο) αυξάνει απότομα την πίεση στην κοιλιά.
Χρόνιες Παθήσεις: Χρόνιος βήχας (π.χ. σε καπνιστές).
Δυσκοιλιότητα (λόγω της πίεσης κατά την κένωση).
Προβλήματα προστάτη (λόγω της πίεσης κατά την ούρηση).
Προηγούμενες επεμβάσεις: Μια παλιά χειρουργική τομή στην περιοχή μπορεί να έχει αφήσει το τοίχωμα πιο αδύναμο.
Συσσώρευση υγρού στην κοιλιά, (συχνά λόγω ηπατικών παθήσεων) προκαλεί μεγάλη εσωτερική πίεση.

/ Συμπτώματα Ομφαλοκήλης

Τα συμπτώματα της ομφαλοκήλης είναι συνήθως αρκετά ξεκάθαρα, καθώς η περιοχή του ομφαλού είναι εύκολα ορατή και προσβάσιμη. Το κύριο χαρακτηριστικό είναι μια μαλακή διόγκωση (εξόγκωμα) στον ομφαλό ή ακριβώς δίπλα του.

Ορατό Εξόγκωμα: Μια προεξοχή που μπορεί να έχει μέγεθος από ένα κεράσι μέχρι ένα μεγάλο πορτοκάλι (σε προχωρημένες περιπτώσεις).
Μεταβολή με την Πίεση: Το εξόγκωμα συχνά γίνεται πιο έντονο όταν βήχετε ή φτερνίζεστε, σηκώνετε βάρη, σφίγγεστε στην τουαλέτα, γελάτε έντονα ή κλαίτε (στα βρέφη).
Υποχώρηση στην Ανάπαυση: Συχνά η κήλη «εξαφανίζεται» ή μικραίνει όταν ξαπλώνετε ανάσκελα και χαλαρώνετε τους κοιλιακούς μυς.

Ακόμη, σε αντίθεση με τα βρέφη, όπου η ομφαλοκήλη σπάνια προκαλεί πόνο, οι ενήλικες μπορεί να νιώσουν:

Πίεση ή Βάρος: Ένα αίσθημα ότι «κάτι τραβάει» στην περιοχή του ομφαλού.
Ήπια Ενόχληση: Πόνος που χειροτερεύει μετά από σωματική κόπωση ή πολύωρη ορθοστασία.
Ευαισθησία: Τοπική ευαισθησία στο άγγιγμα πάνω από το εξόγκωμα.

/ Επείγοντα συμπτώματα - Περίσφιξη

Η ομφαλοκήλη γίνεται επικίνδυνη αν το περιεχόμενό της (έντερο ή λίπος) εγκλωβιστεί και δεν μπορεί να επιστρέψει στην κοιλιά. Αυτό ονομάζεται περίσφιξη και είναι μια κατάσταση που απαιτεί άμεσο χειρουργείο. Καλέστε γιατρό αν παρατηρήσετε:

Έντονο και ξαφνικό πόνο στον ομφαλό που δεν υποχωρεί.
Το εξόγκωμα γίνεται σκληρό, κόκκινο ή σκούρο (μωβ/μπλε).
Ναυτία και εμετό.
Δεν μπορείτε να αποβάλλετε αέρια ή έχετε δυσκοιλιότητα.
Το εξόγκωμα δεν μπαίνει μέσα ακόμα και όταν είστε εντελώς χαλαροί.

// Θεραπεία Ομφαλοκήλης

Η θεραπεία της ομφαλοκήλης εξαρτάται άμεσα από την ηλικία του ασθενούς και τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ενώ στα παιδιά η προσέγγιση είναι συνήθως η αναμονή, στους ενήλικες η οριστική λύση είναι σχεδόν πάντα η χειρουργική επέμβαση.

Σε Βρέφη και Παιδιά

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων (περίπου 90%), η ομφαλοκήλη στα βρέφη κλείνει μόνη της μέχρι την ηλικία των 4 – 5 ετών, καθώς οι κοιλιακοί μύες δυναμώνουν και ο γιατρός απλώς παρακολουθεί την κήλη στις τακτικές εξετάσεις.

Πότε χειρουργείται ένα παιδί:

Η τοποθέτηση κέρματος ή σφιχτής ζώνης πάνω στον ομφαλό του μωρού δεν βοηθάει στο να κλείσει η κήλη και μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή μόλυνση.

/ Θεραπεία σε Ενήλικες

Στους ενήλικες, η ομφαλοκήλη δεν κλείνει ποτέ μόνη της. Αντιθέτως, τείνει να μεγαλώνει με την πάροδο του χρόνου και να αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών. Γι’ αυτόν τον λόγο, η χειρουργική αποκατάσταση συνιστάται σχεδόν πάντα.

/ Λαπαροσκοπική Αποκατάσταση Ομφαλοκήλης

Η λαπαροσκοπική αποκατάσταση ομφαλοκήλης αποτελεί σήμερα τη σύγχρονη και λιγότερο επεμβατική μέθοδο αντιμετώπισης της πάθησης. Σε αντίθεση με το παραδοσιακό «ανοιχτό» χειρουργείο, η επέμβαση γίνεται μέσα από πολύ μικρές οπές (τομές), γεγονός που προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στον ασθενή.

Η διαδικασία γίνεται υπό γενική αναισθησία και ο γιατρός δημιουργεί 3 μικρές οπές (μήκους περίπου 5 – 10 χιλιοστών) στην πλάγια περιοχή της κοιλιάς, μακριά από τον ομφαλό. Με ειδικά εργαλεία, ο χειρουργός τραβάει το περιεχόμενο της κήλης (έντερο ή λίπος) πίσω στην κανονική του θέση μέσα στην κοιλιά.

Στο σημείο του χάσματος τοποθετείται ένα ειδικό συνθετικό πλέγμα από την εσωτερική πλευρά του κοιλιακού τοιχώματος. Το πλέγμα στερεώνεται με ειδικά απορροφήσιμα κλιπ ή ράμματα, λειτουργώντας σαν «εσωτερικό μπάλωμα» που ενισχύει το αδύναμο σημείο.

Τι είναι το Πλέγμα

Το πλέγμα είναι ένα βιοσυμβατό υλικό (συνήθως από πολυπροπυλένιο) που μοιάζει με δίχτυ. Λειτουργεί ως “σκαλωσιά” πάνω στην οποία ο οργανισμός χτίζει νέο, δυνατό ιστό. Υπάρχουν δύο είδη, τα μόνιμα, που παραμένουν για πάντα στο σώμα και τα απορροφήσιμα / βιολογικά, που χρησιμοποιούνται κυρίως σε περιπτώσεις μόλυνσης.

/ Πλεονεκτήματα έναντι της Ανοιχτής Μεθόδου

Η λαπαροσκόπηση προτιμάται συχνά, ειδικά σε περιπτώσεις μεγάλης ομφαλοκήλης ή όταν η κήλη έχει ξαναεμφανιστεί (υποτροπή), για τους εξής λόγους:

Λιγότερος Πόνος: Οι μικρές τομές προκαλούν πολύ λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο σε σχέση με μια μεγάλη τομή στον ομφαλό.
Ταχύτερη Ανάρρωση: Ο ασθενής συνήθως επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια ημέρα ή το επόμενο πρωί και μπορεί να επανέλθει στις καθημερινές του δραστηριότητες (όχι βάρη) σε λίγες ημέρες.
Μικρότερο Ποσοστό Υποτροπής: Η τοποθέτηση του πλέγματος από μέσα προς τα έξω είναι μηχανικά πιο σταθερή, καθώς η ίδια η πίεση της κοιλιάς βοηθά το πλέγμα να μείνει στη θέση του.
Καλύτερο Αισθητικό Αποτέλεσμα: Οι ουλές είναι σχεδόν ανεπαίσθητες μετά από λίγους μήνες.
Λιγότερες Επιπλοκές Τραύματος: Μειώνεται ο κίνδυνος μόλυνσης ή δημιουργίας υγρώματος στην πληγή.

Επικοινωνήστε με τον χειρουργό με όποιον τρόπο σας εξυπηρετεί:

/ Μετά το χειρουργείο

Μετά από μια λαπαροσκοπική επέμβαση ομφαλοκήλης, η ανάρρωση είναι συνήθως γρήγορη, αλλά υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα και περιορισμοί που πρέπει να ακολουθήσετε για να διασφαλίσετε ότι το πλέγμα θα ενσωματωθεί σωστά και δεν θα έχετε υποτροπή.

Τις πρώτες 24 – 48 ώρες
Είναι πολύ σημαντικό να σηκωθείτε και να περπατήσετε λίγες ώρες μετά το χειρουργείο. Αυτό βοηθά στην κυκλοφορία του αίματος και στην αποβολή του αερίου (διοξείδιο του άνθρακα) που χρησιμοποιήθηκε κατά τη λαπαροσκόπηση.

Πόνος: Μπορεί να νιώσετε έναν ήπιο πόνο στις τομές ή ένα «φούσκωμα» στους ώμους (λόγω του αερίου). Αντιμετωπίζεται εύκολα με κοινά παυσίπονα που θα σας γράψει ο γιατρός.
Διατροφή: Ξεκινάτε με ελαφριά διατροφή (σούπες, φρυγανιές) και σταδιακά επιστρέφετε στο κανονικό σας φαγητό. Αποφύγετε τροφές που προκαλούν αέρια ή δυσκοιλιότητα.

Περιποίηση Τραύματος

Τομές: Οι οπές είναι μικρές και συνήθως κλείνουν με απορροφήσιμα ράμματα (που πέφτουν μόνα τους) ή ειδική χειρουργική κόλλα.
Μπάνιο: Συνήθως επιτρέπεται μετά από 48 ώρες, αρκεί να στεγνώνετε την περιοχή ταμποναριστά και να μην τρίβετε τις τομές.

Χρονοδιάγραμμα Δραστηριοτήτων

Περπάτημα / Σκάλες: Από την 1η ημέρα.

Οδήγηση: Μετά από 3 – 5 ημέρες (όταν δεν παίρνετε ισχυρά παυσίπονα).

Επιστροφή σε εργασία γραφείου: Μετά από 5 – 7 ημέρες.

Ήπια γυμναστική: Μετά από 2 εβδομάδες.

Άρση βαρών (>5 κιλά): Μετά από 6 εβδομάδες.

Έντονη γυμναστική / Κοιλιακοί: Μετά από 2 – 3 μήνες (κατόπιν συνεννόησης με τον χειρουργό).

/ Πότε να καλέσετε τον γιατρό

Αν και οι επιπλοκές είναι σπάνιες, επικοινωνήστε με τον χειρουργό σας αν παρουσιάσετε:

Πυρετό πάνω από 38°C.
Έντονη ερυθρότητα, θερμότητα ή πρήξιμο στις τομές.
Εκροή δύσοσμου υγρού ή αίματος από τις πληγές.
Έντονο πόνο που δεν υποχωρεί με τα παυσίπονα.
Επίμονη ναυτία ή αδυναμία αποβολής αερίων/κοπράνων.